فیلم علمی تخیلی بخش سوم
۰۷ مهر

فیلم علمی تخیلی بخش سوم

فیلم علمی تخیلی بخش سوم

هم روایت عمومی ظهور هالیوود جدی از دل ویرانه های سیستم استودیویی کلاسیک و هم تثبیت جایگاه یک تجارت رسانه ای رسته ای یکپارچه و بیش از پیش جهانی در دهه ی ۱۹۸۰ و پس از یک دوره ی بی ثباتی نسبی و تجربه گرایی خلاقانه در دهه ی ۱۹۷۰ ، حالا دیگر به یک قصه ی بسیار تکراری بدل شده است . علمی – تخیلی به طرز غیر منتظره ای نشان داد که در این ترادیسی صنعتی هم جانبه نقشی بسیار تعیین کننده خواهد داشت ، زیرا قادر به کنار هم گذاری عناصر کلیدی کاربست های رشته ای در حال ظهور ترکیب های رسانه ای جدید بود.

در پی موفقیت بی سابقه ی آرواره ها در ۱۹۷۵ و جنگ های ستاره ای در ۱۹۷۷ ، خیلی زود یک ارتودکسی صنعتی جدید شکل گرفت که مبتنی بر یک برنامه تولید سالانه ی بسیار جمع و جور و سبک ، حول چند بلاک باستر عضیم پرخرج مملو از صحنه های اکشن و جلوه های ویژه برای اکران در فصل تابستانو مخاطبان نوجوان و جوان بود . موفقیت خیره کننده ی جنگ های ستاره ای ، که دال بر علاقه ی شدید نوجوانان و جوانان دبیرستانی و کالجی به خصوص پسرها به تماشای دوباره ی فیلم های ژانری مورد علاقه شان در طول فصل تابستان و نیز وفاداری شدید و گاهی حتی متعصبانه ، این گروه سنی به نوع های سینمایی محبوبشان بود ، منجر به تثبیت موقعیت این طیف از مخاطبان به عنوان عاملی اساسی در انتخاب شمای کلی فرهنگی و ژانری سینمای هالیوود معاصر شد . در واقع دلیل اصلی تقویت موقعیت استراژیک ژانر علمی تخیلی محبوبیت همیشگی اش در طول تاریخ سینما در میان این گروه اجتماعی بوده است . به علاوه فیلم علمی تخیلی ویترین دست اولی است برای ارائه ی تازه ترین و خیره کننده ترین فناوری های دیداری ،آوایی و مهم تر از همه جلوه های ویژه جذابیت های اصلی یک اثر علمی تخیلی که نقش انکار ناپذیری در موفقیت یک نمایش تابستانی دارند . علمی تخیلی ژانر مناسبی است برای ایجاد روایت های ساده شده و اکشن محور و در نتیجه افزایش جذابیت جهانی آن برای مخاطب و پتانسیل تولید آسان دنباله های پر سود و قابلیت سازگاری آسان با رسانه های فرعی پرسودی مانند بازی های رایانه ای و کاربردپذیری در پارک های سرگرمی استودیوهای فیلمسازی است که پتانسیل بسیار بالای سودآوری شان پیش تر در بازارهای مختلف در پی نمایش جنگ های ستاره ای و اراوه این نوع محصولات به شکل ها و شیوه های گوناگون ، از شخصیت های اکشن و کتاب های کمیک گرفته تا جعبه های غذای صنعتی حاکم بر علمی تخیلی ، که بار دیگر در کانون توجه جریان اصلی فیلم هالیوودی و سینمای آمریکا قرار گرفته و جایگاه و اعتبار تازه ای برای خودش دست و پا کرده بود ، نقش بسیار اساسی در تعیین زیر ژانرهای خاص مورد علاقه هالیوود معاصر داشته است . دست کم بلافاصله پس از جنگ های ستاره ای پایه گذار بازگشت به فانتزی های فضاهای دور بر اساس الگوهای دهه ی ۱۹۳۰ شد .

 

رنگ و بوی سیاسی فیلم علمی تخیلی

فیلم علمی تخیلی بخش سوم

این احیای یک دوره ی قدیمی وقتی فیلم علمی تخیلی آمریکایی تعهدات اجتماعی به سبک فیلم متروپلیس را نقض کرد با موج تحولات سیاسی همراه شد ، انتخاب رونالد ریگان به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده در ۱۹۸۰ با تکیه بر یک پوپولیسم محافظه کارانه و شعارهای پوچ میهن پرستانه به معنای دور شدن عامدانه از تنش های معضل های اجتماعی سیاسی اواخر دهه ی ۱۹۷۰ و در مقابل ، پرداختن به ساده انگاری های خشنود کننده ی گذشته ای تخیلی . از دیدگاه بیشتر سینمایی نویسان رویه های فیلم علمی تخیلی اوایل دهه ی ۱۹۸۰ موید این گرایش پس رونده است ، نه تنها تعداد زیادی حماسه های فضایی پر از سخت افزار – مانند قسمت های دو و سه جنگ های ستاره ای و سیاهچال که در سال ۱۹۷۰ ساخته شد ، نبرد فراسوی ستارگان و کیهان نورد گالاکتیا صرفا به هدف بهره برداری از موفقیت جنگ های ستاره ای ساخته شدند ، بلکه موج تازه از فیلم ها درباره ی سفرهای موجودات فضایی خوب و مهربان به زمین ، واکنش روشن و مستقیمی بود به مهاجمان بی رحم آثار دهه ی ۱۹۵۰ که به شهرها و حمله و آن ها را نابود می کردند .

در ابتدا به نظر می رسید تصویر تازه و مثبتی که در فیلم هایی مانند برخورد نزدیک از نوع سوم و ئی تی از موجودات فضایی ارائه می شد بیانگر یک دیدگاه لیبرال تر و کمتر مانوی نسبت به جهان هستی و در نقطه ی مقابل تصور ساده انگارانه ی ریگان از اتحاد شوروی به عنوان یک امپراتوری اهریمنی که مستقیما برگرفته از جنگ های ستاره ای و به کلام دیگر ، تقلید زندگی از هنر بود باشد . با وجود این ، از آن جا که موضع گیری های راست نو در صحنه سیاست خارجی صرفا دارای مصرف داخلی و با هدف کسب آرا در انتخابات بود ، در سیاست ها فیلم علمی تخیلی سبک ئی تی دهه ی ۱۹۸۰ به ندرت اشاره ای به واقعیت های ژئوپولیتیکی شکل تازه ای از جنگ سرد می شد. البته فیلم های اکشن همان دهه توجه خاصی به واقعیت های ژئوپلیتیکی این شکل تازه ی جنگ سرد داشتند و دغدغه ی اصلی این گروه از آثار فیلم علمی تخیلی بروز یک جدال فرهنگی عمیق در صحنه ی داخلی آمریکا بود.

 

موجودات فضایی در فیلم های علمی تخیلی

فیلم علمی تخیلی بخش سوم

موجودات فضایی اغلب موجوداتی پاک ، معصوم و مهربان تصویر می شدند، با ویژه گی های بیش از حد انسانی و آسیب پدیری در برابر خشونت و انحطات تمدن بشری . پس در ورای این ملاقات های در ظاهر خوش بینانه با موجودات فضایی نوعی میل به رستگاری روحانی از جهانی سرخورده و مایوس نهفته بود . در حقیقت به نظر می رسید تمرکز بر تقابل پیوند که در طول روایت شکل می گیرد با نظم و اقتدار حاکم در برخورد نزدیک ، ئی تی ، استارمن و پرواز ناویگیتور ، و نیز نادیده گرفتن شیفتگی عمیق روحانی و ماوراءالطبیعه مربوط به دیگاه های پیش از دوران بزرگسالی ، تلاشی بود برای انگار کامل دشواری های لاینحل زندگی خانوادگی و حرفه ای از موجودات فضایی برای تعیین ارزشو اهمیت در دوران پیری استفاده شده و عملا پلی بین ویژگی های غیر زمینی ئی تی ها و خصوصیات افراد مسن زده شد . در دوران ریگان ، وفور شیفتگی و جذبه در این متن ها پس رونده هر چیزی بود مگر غیر سیاسی این در واقع با یک رویکرد خرد گریز همخوانی داشت که مدت ها بود در گرایش های سیاسی واکنشی دیده می شد. در نتیجه ، حوزه مشخصی از سیاست های فرهنگی موضوع ها ی مربوط به زندگی خصوصی افراد ، خانواده ، جنسیت و …. .
برای فیلم علمی تخیلی دهه ی ۱۹۸۰ تعیین شد ، نکته ای که بیانگر یک واگرایی و کسست عمیق با دغدغه های سیاست عمومی اسلافشان در انتهای دهه ی ۱۹۶۰ و دهه ی ۱۹۷۰ بود . یکی از آثار متاخرتر ، یعنی رمانس خانوادگی کیهانی تماس ، به کشف پاره ای همان مضمون ها می پردازد .

 

مطالب ویژه: ژانر فیلم ها      ساخت تیزر

فیلم علمی تخیلی بخش سوم

در بررسی موفقیت عظیم بیگانه ، که از بسیاری جهات ظاهرا در تضاد با شیوه های غالب در دوران ریگان است . این بعد فرهنگی ساسی از اهمیت فراوانی برخوردار است. شکارچی حریص و انزجار آور بیگانه آشکارا کاملا در نقطه ی مقابل ئی تی خوشایند ، مهربان و پذیرنده قرار می گیرد ولی کمپانی بی نام اما آشکارا دغل کار و سوءاستفاده گر ادامه ی همان نقد ضد رسته ای فیلم های دهه ی ۱۹۷۰ مانند بیسکویت سبز است . اما یکی از کلیدی تیرین عناصر بیگانه که پیوسته در بحث های گسترده ی انتقادی پیرامون فیلم از جمله ترکیبی از دو نظریه نقد علمی تخیلی و وحشت و نظریه ی جنسیت مورد اشاره قرار می گیرد تصویر هراسناک ارائه شده از جنسیت زنانه و زایش است .

دیدگاه خود را بنویسید